Phụ nữ sau sinh: ăn gì, kiêng gì và chăm sóc bản thân ra sao?

Sau khi sinh là giai đoạn mà các chị em phụ nữ nên hết sức lưu ý trong việc chăm sóc bản thân. Những câu hỏi như  Có nên tắm sau khi sinh, Sau sinh con nên ăn gì, kiêng gì sẽ được giải đáp trong bài viết này.

phu-nu-sau-sinh
Phụ nữ sau sinh: ăn gì, kiêng gì và chăm sóc bản thân ra sao?

CHĂM SÓC BẢN THÂN SAU SINH

Bản thân mẹ khỏe mạnh, sạch sẽ thì các bé sẽ khỏe mạnh và đáng yêu. Những nghiên cứu cho thấy: chăm sóc tốt bản thân người mẹ sau sinh thì các bé ít bệnh vặt và phát triển tốt ít nhất 6 tháng sau sinh.
Nhiều bạn băn khoăn rằng: Liệu có nên tắm sau sinh? Nên kiêng cữ những thức ăn nào sau sinh? Những thực phẩm nào nên ăn sau sinh? Những vấn đề nào sức khỏe nào cần lưu ý sau sinh? Những người sinh mổ chăm sóc như thế nào?

CÓ NÊN TẮM SAU KHI SINH?

Theo hướng dẫn chăm sóc sau sinh của BYT Anh, các bà mẹ sinh thường khỏe mạnh sau sinh có thể tắm bình thường để hạn chế viêm nhiễm đường sinh dục do tăng tiết sản dịch. Tuy nhiên lưu ý 1 số điều sau:

  • Tắm bằng nước ấm
  • Thời gian tắm không quá 10 phút, có thể tắm bằng sữa tắm.
  • Phòng tắm nên kín gió
  • Có thể gội đầu: gội nhanh và làm khô tóc nhanh
  • Tắm xong nên mặc đồ dài, mang vớ chân và không mặc áo ngực

Một số điều lưu ý trên nên giữ ít nhất là 3 tuần sau sinh.

Các bạn sinh thường có vết may ở âm đạo và tầng sinh môi: nên tắm bằng nước ấm, tốt nhất dùng vòi nước chảy dạng tia (không dùng gáo/ca múc nước). Ngoài các lưu ý trên, không nên dùng sữa tắm. Nên dùng nước muối (1 lít nước pha 4 muỗng cafe muối) hoặc dung dịch rửa (do chuyên gia sức khỏe kê) để vệ sinh vùng vết may.

Các bạn sinh mổ: nên đợi 6-7 ngày, và chờ ý kiến của chuyên gia sức khỏe. Có thể dùng khăn thấm ướt và lau người ở các hóc và 1 khăn khô lau lại.

THỰC PHẨM NÀO KIÊNG SAU SINH?

Một số ý kiến cho rằng nên kiêng cữ tất cả thức ăn, chỉ ăn thịt nạt, không ăn cá, tôm,…Liệu băn khoăn này cần thiết không?

Theo hướng dẫn, việc kiêng cữ là điều không cần thiết. Bà mẹ sau sinh được khuyên ăn đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng để có đủ chất dinh dưỡng cho bé và bản thân người mẹ.

Mẹ được khuyên uống đủ nước (2.2 lít/ngày), ăn cơm rau và có canh. Đa dạng chất đạm trong bữa ăn. Nên duy trì ngày 3 bữa chính và bữa phụ như trái cây, hạt (hạt bí, hướng dương, hạnh nhân, trừ hạt đậu phộng)

MỘT SỐ THỰC PHẨM NÊN KIÊNG, TRÁNH SAU SINH

Một số thực phẩm sau là nên tránh sau sinh, ít nhất là 3 tháng sau sinh:

  • Nên tránh hải sản, đặc biệt loài nhuyễn thể có 2 mảnh vỏ vì nguy cơ dị ứng và nhiễm khuẩn cao. Có thể ăn cá, mực, tôm, cua. Lưu ý tôm cua là chỉ ăn thịt trắng, bỏ rạch.
  • Chỉ nên dùng 2 bữa cá thu hoặc cá hồi/tuần. Do đó,mẹ được khuyên dùng bổ sung thêm chất béo omega-3 để tiết đủ vào sữa giúp bé phát triển não bộ trước 6 tháng tuổi.
  • Để hạn chế tạo khí gas cho bé, mẹ cũng khuyên ăn ít các loại quả như cam, quýt, bưởi ít nhất 3 tháng đầu sau sinh. Mẹ có thể ăn xoài và đu đủ để cung cấp nguồn vitamin thêm vào.
  • Mẹ nên tránh tuyệt đối trà/cafe, thuốc hút, chất béo trans-fat từ thức ăn nhanh, hạn chế ăn những thực phẩm màu sặc sỡ do có hóa màu, hạn chế mì gói, đồ hộp, hạn chế ăn kẹo và bánh có nhiều đường. Tất cả các thực phẩm này đều làm chất lượng sữa thay đổi, và làm bé gặp nhiều vấn đề tiêu hóa, đi phân sệt và có thể biếng bú.
  • Tránh các thực phẩm có mùi (như quá nhiều tỏi (> 2 tép tỏi/món ăn), thức ăn có vị cay nồng (vị chua thì chấp nhận được). Tất cả những điều này đều ảnh hưởng đến chất lượng và mùi vị sữa.

Notes
Caring for yourself and your baby after giving birth (2012) Women’s Health Program Winnipeg Regional Health Authority Winnipeg.

Chuyên gia dinh dưỡng Anh Nguyen